ચંદ્રયાન-2 મિશનની છઠ્ઠી વર્ષગાંઠ: ભારતની ચંદ્ર શોધની સફર
ન્યુઝડે નેટવર્ક , આજે, 22 જુલાઈ 2025, ભારતીય અવકાશ સંશોધન સંસ્થા (ISRO)ના ચંદ્રયાન-2 મિશનની છઠ્ઠી વર્ષગાંઠ છે. 22 જુલાઈ 2019ના રોજ આંધ્રપ્રદેશના સતીશ ધવન અવકાશ કેન્દ્રથી LVM3-M1 રોકેટ દ્વારા લોન્ચ થયેલું આ મિશન ભારતની અવકાશ શોધમાં મહત્ત્વનું પગલું હતું. ચંદ્રયાન-2નો હેતુ ચંદ્રની ભૂપૃષ્ઠની રચના, ભૂકંપીય પ્રવૃત્તિ, ખનિજ વિતરણ અને દક્ષિણ ધ્રુવના પાણીની હાજરીનો અભ્યાસ કરવાનો હતો. આ મિશનમાં ઓર્બિટર, વિક્રમ લેન્ડર અને પ્રજ્ઞાન રોવરનો સમાવેશ હતો.
જોકે, વિક્રમ લેન્ડર 6 સપ્ટેમ્બર 2019ના રોજ ચંદ્રની સપાટી પર સોફ્ટ લેન્ડિંગ કરવામાં નિષ્ફળ રહ્યું અને 2.1 કિ.મી.ની ઊંચાઈએ સંપર્ક તૂટી ગયો, આ ઘટના નિરાશાજનક હતી. જોકે, ઓર્બિટરે પોતાનું કાર્ય શાનદાર રીતે ચાલુ રાખ્યું. એક વર્ષ માટે રચાયેલું ઓર્બિટર હવે પાંચ વર્ષથી વધુ સમયથી કાર્યરત છે અને લગભગ 7.5 વર્ષ સુધી ચાલવાની અપેક્ષા છે. આ ઓર્બિટરે ચંદ્રના વાતાવરણ, સોડિયમ, પાણી અને હાઇડ્રોક્સિલ આયનોની હાજરી, તેમજ ખનિજોના વિતરણનો અભ્યાસ કર્યો છે. ઓક્ટોબર 2023માં સોડિયમના નકશાની શોધ અને ઓગસ્ટ 2022માં પાણીની હાજરીની ખોજ એ મહત્ત્વની સિદ્ધિઓ છે.
ચંદ્રયાન-2એ ભારતની અવકાશ ક્ષમતાઓને વિશ્વભરમાં પ્રદર્શિત કરી. તેના ઓર્બિટરે ચંદ્રના દક્ષિણ ધ્રુવ પર પાણીના બરફના સંકેતો અને ભૂસ્તરીય રચનાઓનો અભ્યાસ કર્યો, જે ભવિષ્યના મિશનો માટે મહત્ત્વપૂર્ણ છે. આ મિશનની સફળતાએ ચંદ્રયાન-3ની સફળતા માટે માર્ગ મોકળો કર્યો. ISROની આ સિદ્ધિ ભારતના અવકાશ સંશોધનના ઉજ્જવળ ભવિષ્યનું પ્રતીક છે.
