” યુવાનો ના પ્રેરણા સ્ત્રોત સ્વામી વિવેકાનંદ પુણ્ય તિથિ 4 જુલાઈ 1902
ભારતીય સંસ્કૃતિને વૈશ્વિક માન્યતા આપનારા મહાપુરશ સ્વામી વિવેકાનંદનો જન્મ 12 જાન્યુઆરી 1863 ના રોજ 6.33 મિનિટ 33 સેકન્ડમાં સૂર્યોદયના 6 મિનિટ પહેલા થયો હતો. ભુવનેશ્વરી દેવી ના વિશ્વ વિજયી પુત્ર નું સ્વાગત મંગલ શંખ બજાવીને કરવાના આવ્યું હતું. ભારત માતાને પણ આવા મહાન વિભુતિના જન્મનો ગર્વ થયો.
નરેન્દ્રની બુદ્ધિ બાળપણથી જ તીવ્ર હતી. બાળપણ માં નરેન્દ્ર ખૂબ જ તોફાની હતા,ડર, ઠપકો અથવા ધમકીઓ તેમને અસર કરતી ન હતી . તેથી માતા ભુવનેશ્વરી દેવીએ આશ્ચર્યજનક ઉપાય વિશે વિચાર્યું, જ્યારે નરેન્દ્રની અસંસ્કારી વર્તણૂક વધશે, ત્યારે તે શિવ શિવ કહેશે અને તેના પર પાણી રેડશે. બાળક નરેન્દ્ર ખૂબ શાંતિપૂર્ણ બનશે. તેમાં કોઈ શંકા નથી કે બાળક નરેન્દ્ર શિવનું સ્વરૂપ હતું.
નરેન્દ્ર માતાના મોંમાંથી રામાયણ મહાભારાતની વાર્તાઓ સાંભળવાનું પસંદ કરે છે. શાળામાં, નરેન્દ્ર નાથને ગાડી માં ફરવાનું પસંદ હતું. પિતા વિશ્વનાથ દત્ત, જે પશ્ચિમી સંસ્કૃતિમાં વિશ્વાસ કરે છે, તેમના પુત્રને અંગ્રેજી શિક્ષણ આપીને પશ્ચિમી સંસ્કૃતિમાં તેમના પુત્રને રંગવા માગે છે. પરંતુ નિયતિએ બીજું કંઈક વિશેષ જ વિચારી રાખ્યું હતું .
તે કહેવું અતિશયોક્તિપૂર્ણ રહેશે નહીં કે જો કોઈ વૈશ્વિક સ્તરે ભારતીય સંસ્કૃતિને ઓળખ અપાવવાનો શ્રેય કોઈને જાય છે તો તે સ્વામી વિવેકાનંદ છે. નરેન્દ્ર કસરત, કુસ્તી, ક્રિકેટ વગેરેમાં વિશેષ રસ ધરાવતા હતા, કેટલીકવાર તે મિત્રો સાથે રહેલા -પરિહાસમાં ભાગ લેતા હતા. જનરલ એસેમ્બલી કોલેજ ના અધ્યક્ષ વિલિયમ કહેતા હતા કે નરેન્દ્રનાથ દર્શન શાસ્ત્રનો ખૂબ જ ઉચ્ચ વિદ્યાર્થી છે. જર્મની અને ઇગલેન્ડ ના બધા જ વિશ્વ વિદ્યાલયો માં નરેન્દ્ર જેવો મેઘાવી વિદ્યાર્થી નથી .
નરેન્દ્રના પાત્રમાં જે પણ મહાન હતી તે તેની સારી રીતે સંચાલિત અને વિચારશીલ માતાના શિક્ષણનું પરિણામ હતી.બાળપણથી સત્ય ની શોધ અને ઈશ્વર પ્રાપ્તિ નું નરેન્દ્ર નું સપનું હતું . ડાર્વિનનું ઉત્ક્રાંતિ, સ્પેન્સરનું અદ્વૈતવાદ નરેન્દ્રનાથને સત્ય મેળવવા માટે વ્યથિત થઈ ગયા, ડાર્વિનનું ઉત્ક્રાંતિ સાંભળ્યા પછી. આ હેતુને પરિપૂર્ણ કરવા માટે, તે બ્રહ્મસમાજ માં ગયા , પરંતુ તેમનું મન ત્યાં શાંત ન થયું. રામકૃષ્ણ પરમહંસ ની પ્રશંસા સાંભળીને, નરેન્દ્ર તેમની પાસેથી તર્કના હેતુથી તેમની પાસે ગયા , પરંતુ તેમના વિચારોથી પ્રભાવિત થઈ રામકૃષ્ણ પરમહંસ ને શિક્ષક તરીકે સ્વીકાર્યો. પરમહંસની કૃપાથી આ સ્વ -પરિવર્તિન હતો. પરમહંસ ના પ્રિય શિષ્યોમાં નરેન્દ્ર સર્વોચ્ચ હતા. ૨૫ વર્ષની ઉમર માં સ્વામી નરેન્દ્ર બન્યા ભગવા વસ્ત્ર ધારણ કર્યું અને વિશ્વ ભ્રમણ માટે પ્રયાણ કર્યું .
વર્ષ1893 શિકાગો ધર્મ સંમેલન માં સ્વામી વિવેકાનંદ એ ભારત ના પ્રતિનિધિ તરીકે ભાગ લીધો પરંતુ તે સમયે તે યુરોપમાં ભારતીયોને હિન ભાવ થી જોવાતું હતું . લોકોના વિરોધ છતાં, ઉગતા સૂર્યને રોકવામાં કોણ સફળ રહ્યો છે,આ પંક્તિ ને સાર્થક કરતા સ્વામીજીને પ્રોફેસરના પ્રયત્નોથી બોલવાની તક મળી. સ્વામીજીએ બહેનો અને ભાઈઓ કહીને પ્રેક્ષકોને સંબોધન કર્યું. સ્વામીજીના ચહેરા પરથી આ શબ્દો સાંભળીને જોરદાર તાળીઓ ના અવાઝ થી તેમનું સ્વાગત કરવામાં આવ્યું. શ્રોતાઓએ તેમનું સાંભળવાનું ચાલુ રાખ્યું, ક્યારે નિર્ધારિત સમય પસાર થયો, તે કોઈના ધ્યાન માં જ ના રહ્યું . અધ્યક્ષ ગિબન્સની વિનંતી પર, સ્વામીજીએ વધુ બોલવાનું ચાલુ રાખ્યું અને 20 મિનિટથી વધુ સમય સુધી વાત કરી. હજારો લોકો તેમના થી પ્રભાવિત થઈ તેમના શિષ્ય બન્યા .સ્થિતિ નિર્માણ એ થઈ કે જયારે પણ સભા માં શોર થતું ત્યારે સ્વામીજી ના ભાષણ ની જાહેરાત કરવામાં આવતી જેથી હાજર લોકો સ્વામીજી ને સાંભળવા શાંત થઇ ને રાહ જોતા હતા.
તેમના જુસ્સા સાથે, સ્વામીજીએ સાબિત કર્યું કે હિન્દુ ધર્મ પણ શ્રેષ્ઠ છે, તેમાં બધા ધર્મોને શામેલ કરવાની ક્ષમતા છે. આ આશ્ચર્યજનક સાધુએ સાત સમુદ્રમાં ભારતીય સંસ્કૃતિનો ધ્વજ ફેલાવ્યો. સ્વામીજી ફક્ત સંત જ ન હતા પરંતુ દેશભક્ત, વક્તા, વિચારક, લેખક અને માનવ પ્રેમી પણ હતા.
સ્વામી જીએ 39 વર્ષના સંક્ષિપ્તમાં જીવનનિર્વાહમાં જે આશ્ચર્યજનક કાર્ય કર્યા છે તે આવનારી પેઢીને માર્ગદર્શન આપવાનું ચાલુ રાખશે. 4 જુલાઈ 1902 ના રોજ, સ્વામીજીનું અલૌકિક શરીર દિવ્યમાં ભળી ગયું.
સ્વામી જીનો આદર્શ- “ઉઠો જાગો અને ધ્યેય પ્રાપ્તિ સુધી કાર્યરત રહો ” ઘણા યુવાનો માટે પ્રેરણાનું સાધન છે. સ્વામી વિવેકાનંદનો જન્મદિવસ નેશનલ યુથ ડે તરીકે ઉજવવામાં આવે છે. તેમનું શિક્ષણ શ્રેષ્ઠ શિક્ષણ છે “માનવ સેવા એ જ ઈશ્વર સેવા છે “
